-by Sarika pujari
ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ವಿರಚಿತ 'ರಾಮಾಯಣ' ಕೇವಲ ಶ್ರೀರಾಮನ ಶೌರ್ಯ ಅಥವಾ ಧರ್ಮದ ವಿಜಯದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಹಲವು ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳ ಅತೀವವಾದ ತ್ಯಾಗ, ಮಾನಸಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ನೋವಿನ ಕಥಾನಕವೂ ಹೌದು. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪಾತ್ರಗಳ ಆಂತರಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜದ ನಡುವೆಯೂ, ಈ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ಮೂಲಕ ಕಥೆಯ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸೀತೆ: ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಸಂಕೇತ
ರಾಮಾಯಣದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಸೀತೆ. ಆಕೆಯ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವಿದ್ದರೂ, ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ನೋವು ಆಕೆಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದೆ. ರಾಜಮನೆತನದ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪತಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಗುಮೊಗದಿಂದ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಇದು ಆಕೆಯ ದೈಹಿಕ ತ್ಯಾಗ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭವ್ಯ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆಂತರಿಕ ಸಂಕಟ. ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ರಾಮನ ಮೇಲಿನ ಅಚಲ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಶಕ್ತಿ ಬಂದರೂ, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ಭಯ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕಾಂಗಿತನದ ನೋವು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು
ಕೈಕೇಯಿ: ಬಯಕೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ
ಕೈಕೇಯಿಯ ಪಾತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ. ಮಂಥರೆಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಆಕೆ ಕೇಳಿದ ಎರಡು ವರಗಳು ರಾಮಾಯಣದ ಗತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದವು.
ರಾಮನ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದರೂ, ಆಕೆಯನ್ನು ದಶರಥನಿಂದ ಮತ್ತು ಭರತನಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಿದ ಆಕೆಯ ಬಯಕೆಯು ಆಕೆಗೆ ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ದುಃಖಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಕಾರಣಳೆಂಬ ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಜೀವಂತ ದಹಿಸಿತು.
ತನ್ನ ಮಗ ಭರತನೂ ತನ್ನನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಕೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ಕುಟುಂಬದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ನೋವು ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರದ ದುರಂತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.
ತಾರಾ ಮತ್ತು ಮಂಡೋದರಿ:
ವಿಧವೆಯ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಈ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ತಾರಾ (ವಾಲಿಯ ಪತ್ನಿ)ಪತಿ ವಾಲಿ ಸುಗ್ರೀವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಆಳವಾದ ವಿಲಾಪವನ್ನು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿರುವ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಪತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರದ ಆಕೆಯ ಬದುಕು ಆತಂಕಕಾರಿ. ಮಂಡೋದರಿ (ರಾವಣನ ಪತ್ನಿ) ಆಕೆ ತನ್ನ ಪತಿ ರಾವಣನ ದುಷ್ಟತನವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದರೂ, ಆತನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪತಿಯ ನಿಧನದ ನಂತರದ ವಿಧವೆಯ ನೋವು ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯವಿದ್ರಾವಕ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಪತಿ ಪ್ರೀತಿಯ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದ ಆಕೆಯ ಸಂಘರ್ಷ ಆಂತರಿಕವಾದ ನೋವಿನ ಪ್ರತೀಕ.
ಊರ್ಮಿಳಾ: ಮೌನ ತ್ಯಾಗದ ಪ್ರತೀಕ
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಪತ್ನಿ ಊರ್ಮಿಳಾ, ರಾಮಾಯಣದ ಮೌನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ತ್ಯಾಗಿ. ಪತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರಾಮ-ಸೀತೆಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಆಕೆ 14 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾಳೆ (ಕೆಲವು ಪಾಠಾಂತರಗಳ ಪ್ರಕಾರ). ಈ ಮೌನ ತ್ಯಾಗವು ಪತಿಯೊಡನೆ ಇರಲಾರದ ನಿರಂತರ ವಿರಹದ ನೋವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆಕೆಯ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಆಕೆಯ ಮೌನವೇ ಆಕೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದುಃಖವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಸಾರಾಂಶದಲ್ಲಿ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣವು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಸುಂದರಿಯರು ಅಥವಾ ಬಲಹೀನರು ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅವರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ, ವಿರಹ, ಅನುಮಾನ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನೋವಿನ ಮೂಲಕ, ಜೀವನದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯಾಣವು ರಾಮಾಯಣಕ್ಕೆ ಮಾನವೀಯ ಆಳ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ.
