ಯೆತ್ತಿನಹೊಳೆ: ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಭೂಮಿ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ

ಬೆಂಗಳೂರು: ಯೆತ್ತಿನಹೊಳೆ ಯೋಜನೆ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದೆನಿಸಿದ್ದು, ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದ 34.42 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ.
​ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಅದರಂತೆ, 2015 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಳಕೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ನೀರಾವರಿ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (KNNL) ದ ಮನವಿ ಮೇರೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಜುಲೈ 2016 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಸೀಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಭೂಮಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.
​ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಗಸ್ಟ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಳಕೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ (CA) ಭೂಮಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಿತಿಯು ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟ ಅರಣ್ಯವೆಂದು ರೂಪಾಂತರಿಸುವ (mutate) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಂತಿಮ (ಹಂತ II) ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
​ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಗಸ್ಟ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬರೆದು, ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತುಂಡು ಭೂಮಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯ ಅನುಮೋದನೆ (post facto approval) ಕೋರಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಅರಣ್ಯ ಉಪ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪತ್ರವು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದು, “ಹೊಸದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ CA ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಸಿ ನೆಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ 2019-2020 ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
​ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಸಮಿತಿಯು, ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಷರತ್ತುಗಳ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಛೇರಿಯು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಭೂಮಿ ಬದಲಾವಣೆಯು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. “…ಗಮನಿಸಲಾದ ಅನುಸರಣೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೂ ಮತ್ತು MoEF&CC ಗೂ ಯೆತ್ತಿನಹೊಳೆ ಯೋಜನೆಯ 2ನೇ ಹಂತದ (ಇದು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 111.0277 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (274.35 ಎಕರೆ) ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) ಸ್ಥಳ ತನಿಖಾ ವರದಿಯೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು” ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಹೇಳಿದೆ.
​ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾದ ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯವೆಂದು ರೂಪಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ (mutated) ಮತ್ತು 2018-19 ರಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು 2022 ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿತ ಅರಣ್ಯ (deemed forest) ಎಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ ಅರಣ್ಯವೆಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಅರಣ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಅದು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದೆ.
​ಇದಲ್ಲದೆ, ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾದ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಈ ವಿಷಯವು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಗಮನಿಸಿದೆ. “ಬಳಕೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಭೂಮಿಯ ವಿವರವಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಬಳಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು MoEF&CC ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಸದರಿ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡ ವಿವರವಾದ ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಸಹ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು,” ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.